Երկրի վրա ջերմային էներգիայի գլխավոր աղբյուրն Արեգակն է: Արեգակի էներգիան Երկրի վրա ապահովում է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմաստիճանը, ինչպես նաև, լուսասինթեզի միջոցով՝ բույսերում օրգանական նյութերի ստեղծումը:
Ջերմային էներգիայի աղբյուրներ են նաև վառելանյութերը, ինչպիսիք են փայտը, տորֆը, քարածուխը, նավթը, բենզինը, մազութը, բնական գազը: Ջերմային էներգիայի այս աղբյուրներն առաջացել են հազարամյակների ընթացքում՝ բույսերի, կենդանի օրգանիզմների և նրանց արգասիքների քայքայումից: Դրանց պաշարները գտնվում են Երկրի ընդերքում և սահմանափակ են:

Այրման ընթացքում վառելանյութում պարունակվող ածխածնի ատոմները միանում են օդում գտնվող թթվածնի ատոմներին, ինչի հետևանքով առաջանում է ածխաթթու գազ: Այդ ռեակցիան ուղեկցվում է ջերմության անջատմամբ:

Միևնույն զանգվածով տարբեր վառելանյութեր այրելիս տարբեր քանակությամբ ջերմություն է անջատվում: Վառելանյութի ջերմային հատկությունները բնութագրվում են վառելիքի այրման տեսակարար ջերմությամբ: 
Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմություն է անջատվում 1 կգ վառելանյութի լրիվ այրումից, անվանում են վառելիքի այրման տեսակարար ջերմություն:
Եթե հայտնի է տվյալ վառելանյութի այրման տեսակարար ջերմությունը և նրա զանգվածը, ապա կարող ենք որոշել այդ վառելիքի լրիվ այրումից անջատված ջերմության քանակը, եթե այդ երկու մեծությունները բազմապատկենք իրարով:
Աղյուսակում ներկայացված են մի քանի նյութի այրման տեսակարար ջերմությունները՝ արտահայտված ՄՋ/կգ-ով: 1ՄՋ-ն (մեգաջոուլը) հավասար է 1000000Ջ-ի:

Քարածխի, նավթի, բնական գազի հանքերի շահագործումը էական ազդեցություն է ունենում շրջակա միջավայրի վրա: Այդ նյութերի այրման հետևանքով մթնոլորտն աղտոտվում է: Թունավոր գազերը, մոխիրը, մուրը, անցնելով մթնոլորտ, աղտոտում են այն և վտանգ հանդիսանում կենդանի օրգանիզմների համար: Այս վառելանյութերից բնապահպանական առումով համեմատաբար մաքուր է բնական գազը:

Անցյալ դարի կեսերից օգտագործվում է նաև միջուկային վառելիքը։

Ջերմային էներգիայի հզոր աղբյուրներ կան նաև Երկրի խորքերում: Դրանք տաք աղբյուրներն են ու գեյզերները:

Վառելանյութի պաշարները սահմանափակ են, այդ պատճառով անհրաժեշտ է խնայողաբար օգտագործել վառելանյութերը և միաժամանակ մտածել էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների օգտագործման մասին, ինչպիսիք են՝ թափվող ջրի էներգիան, քամու էներգիան, Արեգակի էներգիան և այլն:

ОТВЕТЬТЕ НА ВОПРОСЫ

1. ВИК ДАРЧИНЯН (рассказать краткое содержание)

1.Где родился Вик Дарчинян?
в городе Ванадзор

2. Кем был отец будущего чемпиона?
Был главным тренером по борьбе

3. О чём мечтал Дарчинян в детстве?
Он мечтал стать боксёром-профессионалом.

4. Какое новое имя он получил в профессиональном боксе?
Бешеный бык.

5. Каких ещё известных армянских боксёров вы знаете?
Абгарян, Нарек Гагикович, Дарчинян, Арман, Рамазян, Арам и так далее

2. ПРОИГРАННАЯ ПАРТИЯ (рассказать краткое содержание)

1.Что решалось в последнем туре?
2. Что предложил Белов Артуру?
3. Что ответил Артур?
4. Как проходила игра?

5. Как закончилась игра?
6. За что дисквалифицировали Белова?
7. Какой важный закон открыл для себя Артур?

1. Почему игра с Беловым была очень важна?
2. Почему Артур не согласился на предложение своего соперника?
3. Смог ли Белов принять своё поражение?
3. Почему судья сказал Белову, что из него не выйдет настоящий спортсмен?

Согласны ли вы с тем, что…

1. Артур повёл себя как настоящий спортсмен, когда отказался от предложения Белова. 2. Для Белова важно было занять первое место, а сама игра его не интересовала. 3. Настоящие спортсмены не договариваются до начала игры о ничьей. 4. В спорте нужно побеждать любой ценой.

Интересные факты из истории шахмат

3. ШАХМАТЫ (рассказать краткое содержание)

1. Ответьте на вопросы.

1.Чем древние индийские шахматы отличались от современных?
Древние индийские шахматы, называвшиеся “чатуранга”. Игроков было четверо, а не двое, как сегодня (играли пара на пару).

2. Что добавили в игру арабы?
Арабы добавили в игру ферзя и мат королю.

1. Какую награду попросил создатель шахмат?
   Создатель шахмат попросил награду в виде риса, который был сложен в определённой пропорции на доске.
2. Была ли эта награда незначительной?
   Нет, награда была необычной.

Как вы думаете, шахматы – это игра, спорт или искусство?
Я думаю что шахмат был игрой.

Расскажите несколько малоизвестных фактов о Тигране Петросяне.

Расскажите, что вам известно об этих
спортсменах.

• 
  почему так много людей во всём мире занимаются спортом
  и как спорт влияет на характер и здоровье человека;
• Расскажите о том, как занятия спортом воспитывают в
  человеке смелость и силу воли, какую пользу приносит спорт здоровью;
• Почему спортсмены могут действовать решительно и смело
  в минуты опасности.

4. ПОДВИГ СПОРТСМЕНА ( рассказать краткое содержание)

1.

1. Что делал 16 сентября 1976 года рядом с водохранилищем пловец Шаварш Карапетян?
   Шаварш Карапетян спасал людей, прыгнув в воду к переполненному троллейбусу, который утонул.
2. Какие спортивные достижения имел молодой спортсмен?
   Шаварш Карапетян был известным пловцом, многократным чемпионом мира и Европы.
3. Что случилось в тот день с переполненным троллейбусом?
   Троллейбус упал в водохранилище и начал тонуть.
4. Какой была первая мысль Шаварша?
   Первая мысль Шаварша была о том, чтобы спасти людей, несмотря на опасность.
5. В каких условиях приходилось спасать людей отважному спортсмену?
   Карапетян спасал людей в холодной воде, в условиях сильного волнения и отсутствия видимости.

5. Выполните упражнения

1. Как называется короткая смешная история?
   а) онегдот; б) анекдот; в) анигдот; г) аникдот; д) анегдот; е) онекдот

2. Какое слово не употребляют при описании волос человека?
а) грива; б) крона; в) копна; г) хвост

3. В какой паре слова обозначают одно и то же?
а) уйти – зайти; б) угадать – загадать; в) уснуть – заснуть;
г) украсить – закрасить; д) уговорить – заговорить

5. Выберите грамматически правильное продолжение предложения.
Армен пригласил одноклассников … .
а) на своё день рождение; б) на свой день рождения;
в) на своё день рождения; г) на свой день рождение

6. Как правильно написать:

У РЫБОВ НЕТ ЗУБОВ!
У РЫБЬЕВ НЕТ ЗУБЬЕВ!
У РЫБ НЕТ ЗУБ!

У рыб нет зубов!

7. Как называют ребяток-зверяток у животных:

Ёж – Волк – Медведь – Лошадь –

Овца – Свинья – Собака – Корова –

99.Փակագծերում տրված գոյականները անհրաժեշտ ձևով  գրել համա-
պատասխան տեղերում։
1. Սարի գագաթին երևում էին մոտակա գյուղի բոլոր տները, իսկ ճերմակ մշուշի մեջ
նշմարվում էր մեկ այլ գյուղ։ (գյուղ, գագաթ, մշուշ)

2. Ասֆալտապատ ճամփեզրի սլացող մեքենան կանգ առավ ճանապարհի ցայտաղբյուրի մոտ, և
մեքենայից ելավ վարորդը՝ մի ալեհեր մարդ։ (ճամփեզր, մեքենա, ճանապարհ)

3. Մեր շուրջը սփռված դաշտում երևում էին աշխատող մարդիկ, որոնք երբեմն հայացքը
ուղղում էին մեր կողմը։ (հայացք, դաշտ, մարդ)

4. Այդ հինավուրց ձեռնագրի արժեքավոր տեղեկություններ կային, որոնք խիստ հետաքրքրեցին գիտաժողով
մասնակցող մասնագետներին։ (տեղեկություն, ձեռագիր, գիտաժողով)

5. Ամբողջ օրվա աշխատած վարպետն գործն ավարտել էր, և հիմա գոհանակությամբ նայում էր իր
աշխատանքի արդյունքին։ (գոհունակություն, վարպետ, օր)

6. Գեղարվեստական նոր ֆիլմի ցուցադրումն ավարտվել էր, և հանդիսատեսները խումբ-խումբ ելնում էին դահլիճից։ (հանդիսատես, դահլիճ, ցուցադրում)

7. Նրա աշխատանքի վայրի մոտ գտնվող փողոցում վերջերս նոր խանութ է բացվել,
որտեղ վաճառվում են բազմազան իրեր։ (իր, փողոց, վայր)

8. Աստղերը մեկ-մեկ մարում էին երկնքում, փչում էր վաղորդյան սառը քամին, և լիճը,
թեթև ծփանքով արթնանում էր ուշ աշնանը երկար գիշերվա նիրհից։
(քամի, երկինք, աշուն)

9. Երկրորդ կուրսի ավագը բերել էր հաջորդ քննության հարցաշարը, և տարբեր
շարքերում նստած ուսանողները դասագրքում որոնում էին հարցերին վերաբերող
թեմաները և տետրում նշում էջերը։ (քննության, դասագիրք, կուրս)

10. Վերջերս կազմակերպված մրցույթին մասնակցեցին արվեստի սովորող սովորող շատ
երեխաներ, որոնց աշխատանքներն արժանացան տարբեր դպրոցներից։
(մրցույթ, մրցանակ, դպրոց)

100.Առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրել եզակի և հոգնակի
գոյականները։ Երեք եզակի և երեք հոգնակի գոյականներով կազմել նախադասություններ։
Ես նայում եմ սեգ Արագած սարին,
Դարերի ձյուն կա նրա կատարին,
Ժայռեր կան այնտեղ շանթերից կիսված,
Հողմերից ծեծված, արևից կիզված,
Եվ անդունդներ կան գագաթներն ի վար
Վշտի պես խորունկ, ցավի պես խավար…
Սակայն լանջերին արև՜ է, գարո՜ւն,
Աղբյուրն է խոսում, խայտում է առուն,
Բուրմունքը թևին՝ զեփյուռն է խաղում,
Բոսոր կակաչն է հովից ծիծաղում,
Ծաղիկն է բուսնում ժայռին ու քարին,
Թեկուզ դարերի ձյուն կա կատարին,
Թեկուզ հողմածեծ գագաթներն ի վար
Անդունդներ կան մութ, վշտի պես խավար։

Դար
Դարերի ընթացքում այս քաղաքը դարձել է հայտնի։

Գարուն
Երբ ես նայում եմ գարնան վառ արևին, իմ աչքերը սկսում են ցավալ։

ծաղիկ
Հատակի ձյունը հալվում է և սկսվում են կակաչ, վարդ և ծաղիկներ աճել։

101.Փակագծերում տրված բայերը անհրաժեշտ  ձևերով գրել համապատասխան տեղերում։
1. Մայր մտնող արևի ճառագայթները ոսկևորել էին ամեն ինչ, և մի կախարդող
տեսարան էր ստեղծվել, որով հիացել էին հյուրանոցի պատշգամբները ելած զբոսաշրջիկները։
(հիանալ, ոսկևորել, ստեղծել)
2. Արդեն բացվել էին պարտեզի ծաղիկները, և հեռվից նայելիս թվում էր, թե մի նախշուն
գորգ ծածկել է պատշգամբի առջև փռված այդ հողակտորը։ (թվալ, ծածկել, բացել)
3. Ցանկապատի հետևում երևաց մի տուն. նրա բակում արևածաղիկներ աճել էին,
որոնք, իրենց գեղեցիկ գլուխները բարձր պահած, կարծես ժպտում են անցորդներին։
(ժպտալ, երևալ, աճել)

103.Փակագծում տրված գոյականները համապատասխանեցրու նախադասությանը:

Ոչ մի քայլ չի կարողանում անել առանց (օգնություն):

Մարզիկը հանդիսատեսների (համակրանք) բացի գավաթն էլ շահեց:

Ռադիոընդունիչ և թթվածնի բալոններ կային (տակառ) մեջ:

Բոլոր ծովերը կապվում են (օվկիանոսներ) հետ:

Ըստ (օրինակ)՝ տասը նախադասություն գրեցի:

Պարզվում է, որ ձկներին դեպի (ցանց) են հրապուրում զանազան ձայներով:

Ոչ մի քայլ չի կարողանում անել առանց օգնության:

Մարզիկը հանդիսատեսների համակրանքից բացի գավաթն էլ շահեց:

Ռադիոընդունիչ և թթվածնի բալոններ կային տակառի մեջ:

Բոլոր ծովերը կապվում են օվկիանոսների հետ:

Ըստ օրինակի՝ տասը նախադասություն գրեցի:

Պարզվում է, որ ձկներին դեպի ցանց են հրապուրում զանազան ձայներով: