Գործնական քերականություն
1․ Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը գտի´ր ևտեքստը վերականգնի´ր:
Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում: Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն: Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում: Հետո շունն ու եզը հերթով եկան: Ուղտը պատասխանեց.
-Ո՜ւզ, ո՜ւզ:
Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց: Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.
-Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:
Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց:
Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում: Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում:
Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.
-Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:
Ուղտը պատասխանեց.
-Ո՜ւզ, ո՜ւզ:
Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն:
Հետո շունն ու եզը հերթով եկան: Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց: Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց:
2․ Տրված բառերի իմաստները արտահայտի´ր բառակապակցություններով:
Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,
աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:
Գառնարած-գառին արածող
բարեսիրտ-բարի սիրտ ունեցող մարդ
չարամիտ-չար միտք ունեցող մարդ
լեռնագագաթ-լեռան գագաթ
արագահոս-արագ հոսող
հարթավայր-հարթ վայր
աստղագիտություն-աստղերի մասին գիտություն
3․Նախադասություններն ավարտի´ր:
Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց , այլ վայրի կաքավ։
Սի մարդ շուկայից ձեոնասուն կաքավ գնեց, ուրեմն նա շատ էր սիրում
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, իսկ նա գնեց ձեռնասուն շուն
Մի մարդ շուկսայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի հանգիստ լինի
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որովհետև նա սիրում էր թռչող կենդանիներ
Մի մարդ շուկայից ձեոնասուն կաքավ գնեց, որը իրեն շատ էր սիրում։
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որից….
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որին…
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ իր երեխան դպրոցում էր
Սի մարդ ձեոնասան կաքավ գնեց այնտեղից, որտեղից նա գնել էր իր
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, թեև նա ուզում էր շուն
4․ Տրված գոյականներին ածանցներ ավելացրո´ւ և կազմի´ր ածականներ:
Սիրտ-անսիրտ
վախ-վակոտ
քար-քարսիրտ
մայր-մայրական
երկինք-երկնային
արև-արևային
փայտ-փայտյա
լեռ(ն)-լեռնային
փողոց-փողոցային
երկաթ-երկաթե
օդ-անօդ, օդային
ծաղիկ-ծաղկավուն
եղբայր-եղբայրական
ոսկի-ոսկյա, ոսկե
արծաթ-արծաթե
ծով-ծովային
Ամերիկա-Ամերիկյան
Ֆրանսիա-Ֆրանսիական
Գերմանիա-Գերմանական
5. Երկու հետևություններից ո՞րն ես ճիշտ համարում: Պատասխանդ պատճառաբանի´ր:
Կոշիկի եվրոպական հայտնի մի ֆիրմա իր աշխատակիցներից երկուսին Աֆրիկա ուղարկեց, որ պարզի, թե իր կոշիկներն այնտեղ կարո՞ղ Է վաճառել: Շուտով գործուղվածներից մեկը հայտնեց. «Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում»: Մյուսը դրությունն այլ կերպ գնահատեց. «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը բոբիկ են քայլում»:
Ճիշտ է երկրորդ հետևությունը՝ «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը բոբիկ են քայլում»։
Պատճառը այն է, որ եթե մարդիկ բոբիկ են, նշանակում է՝ նրանք կոշիկ չունեն կամ չեն օգտագործում, այսինքն՝ կա կարիք։ Դա հնարավորություն է կոշիկ վաճառելու համար։
6. Փակագծերում տրված բայերր գրի´ր պահանջված ձևով:
Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտու ցը ջրին որ չհասավ, (փորձել) կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ (մտածել)ու մանր քարեր (լցնել) կճուճի մեջ: Ջուրը (բարձրանալ), (հասնել)կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:
Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, փորձեց կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ մտածեց ու մանր քարեր լցրեց կճուճի մեջ: Ջուրը բարձրացավ, հասավ կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:
7․ Շարունակի´ր.
Գարնանային պայծառ աոավոտ էր: Քարին նստած, աչքս՝ նորածիլ կանաչի մեջ ոսկեդեղինով վառվող մի խատուտիկի, մտածում էի: Օդում թռչունների առավոտյան աղմուկն էր: Բացատում ոչ մի շարժում չկար:
Հանկարծ անտառից հարվածների ձայն լսվեց․․․ Ես մի պահ քարացա ու սկսեցի ուշադիր լսել։ Սկզբում մտածեցի՝ երևի ինձ է թվում, բայց ձայնը նորից կրկնվեց։ Ես դանդաղ նայեցի անտառի կողմը։ Ամեն ինչ շատ խաղաղ էր թվում, բայց այդ ձայնը ինձ մի քիչ անհանգստացրեց։ Քիչ հետո այն նորից դադարեց, ու միայն թռչունների ձայնն էր լսվում։ Ես մնացի նստած՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչ կարող էր լինել, բայց հետո մտածեցի, որ երևի պարզապես ինչ–որ մեկը փայտ էր կտրում։
8. Հորինել այնպիսի պատմություն, որից կարելի է հետևյալ եզրակացությունը կատարել. «Ով աշխատի, նա կուտի»
Մի գյուղում ապրում էին եղբայր ու քույր։ Քույրը շատ աշխատասեր էր․ ամեն օր տունն էր հավաքում, այգին ջրում, ճաշ պատրաստում։ Իսկ եղբայրը ամբողջ օրը պառկում էր ու ասում․ «Հոգնել եմ, հետո կանեմ»։
Մի օր քույրը համեղ ճաշ պատրաստեց ու նստեց ուտելու։ Եղբայրը մոտեցավ ու ասաց․
— Ինձ էլ տուր։
Քույրը պատասխանեց․
— Դու այսօր ոչ մի գործ չարեցիր։ Ես աշխատեցի, դրա համար էլ հիմա ուտում եմ։ Ով աշխատի, նա կուտի։
Այդ օրվանից եղբայրը հասկացավ իր սխալը և սկսեց օգնել քրոջը։

