May 6

Գործնական քերականություն

1․ Նախադասությունների ճիշտ հաջորդականությունը  գտի´ր ևտեքստը վերականգնի´ր:

Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում: Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն: Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում: Հետո շունն ու եզը հերթով եկան: Ուղտը պատաս­խանեց.

-Ո՜ւզ, ո՜ւզ:

Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց: Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.

-Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:

Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց: 




Ուղտը շատ ծույլ էր, մարդու մոտ աշխատել չէր ուզում ու աշխատանքից խուսափելու համար ապրում էր Ոռնացող անապատում: Այնտեղ այս ահավոր ծույլը փուշ, ճյուղ, կաթնախոտ ու տատասկ էր ուտում:

Մի երկուշաբթի առավոտ ձին՝ թամբը մեջքին, սանձը բերանին, եկավ մոտն ու ասաց.
-Ո´ւղտ, ա´յ ուղտ, դո´ւրս արի ու մեզ նման աշխատի´ր:
Ուղտը պատաս­խանեց.

-Ո՜ւզ, ո՜ւզ:
Ձին գնաց ու պատմեց մարդուն:
Հետո շունն ու եզը հերթով եկան: Ուղտը նրանց էլ միայն «ուզ» ասաց: Հենց այդ «ուզն» էլ նրան պատիժ դարձավ. դրանից մեջքին կուզ աճեց: 

2․ Տրված  բառերի իմաստները արտահայտի´ր բառակապակցություններով:

Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,

աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:

Գառնարած-գառին արածող
բարեսիրտ-բարի սիրտ ունեցող մարդ
չարամիտ-չար միտք ունեցող մարդ
լեռնագագաթ-լեռան գագաթ
արա­գահոս-արագ հոսող
հարթավայր-հարթ վայր
աստղագիտություն-աստղերի մասին գիտություն

3․Նախադասություններն ավարտի´ր:

Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց , այլ վայրի կաքավ։

Սի մարդ շուկայից  ձեոնասուն կաքավ գնեց, ուրեմն նա շատ էր սիրում

Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, իսկ նա գնեց ձեռնասուն շուն

Մի մարդ շուկսայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի հանգիստ լինի
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց,  որովհետև նա սիրում էր թռչող կենդանիներ

Մի մարդ շուկայից ձեոնասուն կաքավ գնեց, որը իրեն շատ էր սիրում։
Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որից….
Մի մարդ շուկայից  ձեռնասուն կաքավ գնեց,  որին…

Մի մարդ շուկայից  ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ իր երեխան դպրոցում էր

Սի մարդ  ձեոնասան կաքավ գնեց այնտեղից, որտեղից նա գնել էր իր

Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, թեև նա ուզում էր շուն

4․ Տրված գոյականներին  ածանցներ ավելացրո´ւ և կազմի´ր ածականներ:

Սիրտ-անսիրտ
վախ-վակոտ
քար-քարսիրտ
մայր-մայրական
երկինք-երկնային
արև-արևային
փայտ-փայտյա
լեռ(ն)-լեռնային
փողոց-փողոցային
երկաթ-երկաթե
օդ-անօդ, օդային
ծաղիկ-ծաղկավուն
եղբայր-եղբայրական
ոսկի-ոսկյա, ոսկե
արծաթ-արծաթե
ծով-ծովային
Ամերիկա-Ամերիկյան
Ֆրանսիա-Ֆրանսիական
Գերմանիա-Գերմանական

5. Երկու հետևություններից ո՞րն ես ճիշտ հա­մարումՊատասխանդ պատճառաբանի´ր:

Կոշիկի եվրոպական հայտնի մի ֆիրմա իր աշխատակիցներից երկուսին Աֆրիկա ուղարկեց, որ պարզի, թե իր կոշիկներն այնտեղ կարո՞ղ Է վաճառել: Շուտով գործուղվածներից  մեկը հայտնեց. «Կոշիկ արտահանելու ոչ մի հեռանկար չկա. այստեղ բոլորը բոբիկ են քայլում»: Մյուսը  դրությունն այլ կերպ գնահատեց. «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը  բոբիկ են քայլում»:

Ճիշտ է երկրորդ հետևությունը՝ «Հեռանկարները հիանալի են. բոլորը բոբիկ են քայլում»։

Պատճառը այն է, որ եթե մարդիկ բոբիկ են, նշանակում է՝ նրանք կոշիկ չունեն կամ չեն օգտագործում, այսինքն՝ կա կարիք։ Դա հնարավորություն է կոշիկ վաճառելու համար։

6Փակագծերում տրված բայերր գրի´ր պահանջված ձևով:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտու ցը ջրին որ չհասավ, (փորձել) կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ (մտածել)ու մանր քարեր (լցնել) կճուճի մեջ: Ջուրը (բարձրանալ), (հասնել)կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:

Ծարավ ագռավը թռավ կճուճի մոտ ջուր խմելու: Կտուցը ջրին որ չհասավ, փորձեց կճուճը թեքել: Բայց կճուճն ամուր կանգնել էր տեղում, ու ագռավը թեքել չկարողացավ: Նա մի քիչ մտածեց ու մանր քարեր լցրեց կճուճի մեջ: Ջուրը բարձրացավ, հասավ կճուճի բերանին: Ու ագռավը հագեցրեց ծարավը:

7․ Շարունակի´ր.

Գարնանային պայծառ աոավոտ էր: Քարին նստած, աչքս՝ նորածիլ կանաչի մեջ ոսկեդեղինով վառվող մի խատուտիկի,  մտածում էի: Օդում թռչունների առավոտյան աղմուկն էր: Բացատում ոչ մի շարժում չկար:

Հանկարծ անտառից հարվածների ձայն լսվեց․․․ Ես մի պահ քարացա ու սկսեցի ուշադիր լսել։ Սկզբում մտածեցի՝ երևի ինձ է թվում, բայց ձայնը նորից կրկնվեց։ Ես դանդաղ նայեցի անտառի կողմը։ Ամեն ինչ շատ խաղաղ էր թվում, բայց այդ ձայնը ինձ մի քիչ անհանգստացրեց։ Քիչ հետո այն նորից դադարեց, ու միայն թռչունների ձայնն էր լսվում։ Ես մնացի նստած՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչ կարող էր լինել, բայց հետո մտածեցի, որ երևի պարզապես ինչ–որ մեկը փայտ էր կտրում։

8. Հորինել այնպիսի պատմություն, որից կարելի է հետևյալ եզրակացությունը կատարել. «Ով աշխատի, նա կուտի»
Մի գյուղում ապրում էին եղբայր ու քույր։ Քույրը շատ աշխատասեր էր․ ամեն օր տունն էր հավաքում, այգին ջրում, ճաշ պատրաստում։ Իսկ եղբայրը ամբողջ օրը պառկում էր ու ասում․ «Հոգնել եմ, հետո կանեմ»։
Մի օր քույրը համեղ ճաշ պատրաստեց ու նստեց ուտելու։ Եղբայրը մոտեցավ ու ասաց․
— Ինձ էլ տուր։
Քույրը պատասխանեց․
— Դու այսօր ոչ մի գործ չարեցիր։ Ես աշխատեցի, դրա համար էլ հիմա ուտում եմ։ Ով աշխատի, նա կուտի։
Այդ օրվանից եղբայրը հասկացավ իր սխալը և սկսեց օգնել քրոջը։

May 6

Եռանկյունների հատկությունները

  1.  

Տրված է 𝐴𝐷𝐵 ուղղանկյուն եռանկյունը:   𝐵𝐶 հատվածը բաժանում է 𝐷𝐵𝐴 ուղիղ անկյունը երկու մասերի: 

Կազմիր համապատասխան գծագիրը և  որոշիր  𝐴𝐵𝐶  անկյունը,  𝐶𝐵𝐷  անկյունը  հավասար է 62°-ի: 
90o-62o=28o

  1. Ուղղանկյուն եռանկյան էջի հատկությունը 

1. Երկրորդ սուր անկյունը 30° է: 

2. Փոքր էջի երկարությունը 3 սմ է: 

  1. Անկյունների որոշումը 

𝐴𝐵𝐶 հավասարասրուն եռանկյան մեջ 𝐴𝐶 հիմքին տարված է 𝐵𝐷 բարձրությունը: Բարձրության երկարությունը 11.5 սմ է, իսկ սրունքը՝ 23 սմ: Որոշիր եռանկյան անկյունները: 
(∠BAC)=11,5/23=1/3

∡𝐵𝐴𝐶=30° 

∡𝐵𝐶𝐴=30° 

  1.  Հատվածների համեմատում 

Համեմատիր 𝐿 գագաթից դուրս եկող հատվածների երկարությունները, եթե∡𝐾=70°, ∡𝑇=35°: Հատվածները գրիր աճման կարգով:   
<ABC=180°−(70°+35°)
<ABC=180°−105°=75°ABC=75°
∡𝐴𝐵𝐶= 75°

  1. Հավասարասրուն եռանկյան անկյունները 

𝐴𝐵𝐶 հավասարասրուն եռանկյան մեջ ∡𝐵=30°-ի: Որոշիր 𝐴𝐶 հիմքի և սրունքին տարված 𝐴𝑀 բարձրության կազմած անկյունը: ∡𝑀𝐴𝐶=°-ի: 
<A=180°−30°−30°=120°
<MAC=90°−2120°=30°
<MAC=30°

  1. Եռանկյան բարձրությունների կազմած անկյունը 

Եռանկյան բարձրությունները հատվում են 𝑂 կետում:  Տրված է, որ ∡𝐴=50°, ∡𝐵=53°:  Որոշիր ∡𝐴𝑂𝐵-ն: 
<C=180°−50°−53°=77°
<AOB=90°+2
<C​=90°+277°
<AOB=90°+38.5°=128.5°
<AOB=128.5°

  1. Անկյունների որոշում 

𝐾𝐿𝑅 եռանկյան մեջ տարված է 𝐿𝑇 բարձրությունը:  Հայտնի է, որ ∡𝐿𝐾𝑅=39°-ի և ∡𝐾𝐿𝑅=119°-ի:  Որոշիր 𝑇𝐿𝑅 եռանկյան անկյունները: 
<KRL=180o-39o-119o=22o
<LTKR=><LTR=90o
<KLT=180o-90o-39o=51o
<TLR=119o-51o=68o
<LRT=<KRL=22o

∡𝐿𝑇𝑅=90o

∡𝑇𝐿𝑅=68o

∡𝐿𝑅𝑇= 22o

  1. Ճիշտ պնդումների ընտրություն (30 աստիճան) 

Ուղղանկյուն եռանկյան փոքր անկյունը 30 աստիճան է: 

Ընտրիր ճիշտ տարբերակները: 

  • Ներքնաձիգի հետ 30 աստիճանի անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 
  • 60 աստիճանի դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 
  • Եռանկյան մեծ սուր անկյունը 60 աստիճան է: 
  • Ներքնաձիգի հետ 60 աստիճանի անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 
  • Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է փոքր էջից: 
  • Ներքնաձիգի հետ 30 աստիճանի անկյուն կազմում է էջերից փոքրը: 
  • Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է մեծ էջից: 
  1. Ճիշտ պնդումների ընտրություն (45 աստիճան) 

Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 45 աստիճան է: 

Գտիր ճիշտ պնդումները: 

  • 45 աստիճանի դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին: 
  • Եռանկյան մյուս սուր անկյունը ևս 45 աստիճան է: 
  • Եռանկյան սուր անկյունները հավասար են: 
  • Եռանկյան էջերը հավասար են: 
  • Եռանկյունը չունի 45 աստիճանից մեծ անկյուն: 
  • Էջերի գումարը հավասար է ներքնաձիգին: 
  • Եռանկյունը չունի 45 աստիճանից մեծ սուր անկյուն: 
  1. Հավասարասրուն եռանկյան մեջ տրված հատվածների կազմած անկյունը 

Հավասարասրուն եռանկյան մեջ տարված է բարձրություն սրունքին և հիմքին առընթեր անկյան կիսորդը:  Որոշիր բարձրության և կիսորդի կազմած անկյունը, եթե գագաթի անկյունը՝ 

∡𝐵=18°-ի: 
 ∡𝑀𝐴𝑁=18°-ի: 

<A+<B+<C=180o
<B=<C=18o=><A=180o-18o-18o=144o
<MAN=144o/2=72o
<AMC=90o
<MAN=90o-72o=18o

May 6

Ապրիլ ամսվա Ինքնաստուգում

Որոշիր կապի տեսակը 
1.Գրիր՝ կովալենտ / իոնային / մետաղական 
ա) NaCl
բ) H₂
գ) Fe
դ) O₂
ե) MgO 

2.Համեմատիր կապերը Գրիր տարբերությունը՝ 
ա) կովալենտ և իոնային կապ
բ) իոնային և մետաղական կապ

3. [Մագնեզիում, երկաթ պղինձ ]
նշանը՝ Mg, Fe, Cu

Դիրքը պարբերական համակարգում . 
Mg
Շարք-3
Պարբերություններ-3
Տարրերի խմբեր-2

Fe
Շարք-4
Պարբերություններ-4
Տարրերի խմբեր-8


Cu
Շարք-5
Պարբերություններ-4
Տարրերի խմբեր-1


պարբերություն խումբ 
3

Քանի՞ պրոտոն ունի մագնեզիումը։ 
12
Քանի՞ էլեկտրոն ունի մագնեզիումի ։ 

12

Քանի՞ նեյտրոն ունի 

12

Ինչպե՞ս են բաշխված մագնեզիումի էլեկտրոնները թաղանթներում։ 

2
8
2

Քանի՞ թաղանթ ունի մագնեզիումի ատոմը։ .

3

Ո՞րն է մագնեզիումի էլեկտրոնային կառուցվածքը (նշիր թվերով)։ 

2, 8, 2

Քանի՞ վալենտային էլեկտրոն ունի մագնեզիումը։
2